Πέμπτη 17 Μαΐου 2018
ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΘΡΕΨΗΣ
Οι διαταραχές της κατάστασης θρέψης εμφανίζονται σήμερα είτε με τη μορφή του υποσιτισμού στις υποανάπτυκτες κοινωνίες της στέρησης, είτε με τη μορφή του υπερσιτισμού και της υιοθέτησης διατροφικών προτύπων χαμηλής ποιότητας στις ανεπτυγμένες Δυτικού τύπου κοινωνίες της αφθονίας. Το 1996 η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για τα Τρόφιμα (World Food Summit – WFS) που διοργάνωσε στη Ρώμη ο Οργανισμός για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία έθεσε ως στόχο τη μείωση του συνολικού αριθμού των υποσιτισμένων στο μισό μέχρι το 2015 (από 800 σε 400 εκατομμύρια). Το 2000 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) συμπεριέλαβε αυτήν την επιδίωξη στους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας (Millennium Development Goals – MDGs). Ο στόχος όμως αυτός φαίνεται πλέον ανέφικτος, καθώς ο αριθμός των υποσιτισμένων μειώνεται μεν τα τελευταία χρόνια, αλλά μόλις κατά 2,5 εκατομμύρια ετησίως. Άλλα θεμελιώδη ζητήματα, που σχετίζονται άμεσα με τη μάστιγα του υποσιτισμού, αφορούν το εάν η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων θα συνεχίσει στο μέλλον να αυξάνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο πληθυσμό, αλλά και το εάν η αυξανόμενη σπανιότητα των υδάτινων πόρων σε πολλές περιοχές του κόσμου (όπως στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή) θα αποτελέσει εμπόδιο για την αύξηση ή ακόμα και τη διατήρηση της αγροτικής παραγωγής στα τρέχοντα επίπεδα, δεδομένης της πλήρους εξάρτησης της σύγχρονης γεωργίας από την άρδευση. Σε κάθε περίπτωση, το πρόβλημα του υποσιτισμού αναμένεται να υπάρχει και τις επόμενες δεκαετίες: η μεγάλη πρόκληση για την ανθρωπότητα θα συνεχίσει να είναι η περιορισμένη ζήτηση για τρόφιμα από μεγάλες ομάδες του παγκόσμιου πληθυσμού, οι οποίες δυστυχώς δεν θα έχουν επαρκές εισόδημα για να αγοράσουν τα απαραίτητα τρόφιμα για την εξασφάλιση μιας καλής κατάστασης θρέψης.
Παράλληλα, ο αριθμός των παχύσαρκων ενηλίκων παρουσιάζει αύξηση στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, αλλά και σε αναπτυσσόμενες χώρες, που μόλις τις τελευταίες δεκαετίες ξεκίνησαν να απολαμβάνουν την αφθονία της τροφής. Όσον αφορά στα παιδιά, τα αντίστοιχα δεδομένα φαίνεται να είναι κάπως πιο αισιόδοξα, καθώς σύμφωνα με αποτελέσματα πρόσφατων μελετών τα ποσοστά υπέρβαρου και παχυσαρκίας στην παιδική και εφηβική ηλικία φαίνεται να έχουν σταθεροποιηθεί κατά τα τελευταία χρόνια σε αρκετές χώρες, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα, παρόλα αυτά εξακολουθούν να είναι αρκετά υψηλά. Έχει προταθεί ότι η παχυσαρκία είναι αποτέλεσμα μιας φυσιολογικής απόκρισης σε ένα αφύσικο περιβάλλον. Και αυτό γιατί παρά την ύπαρξη πολύπλοκων μηχανισμών που κάνουν ικανό τον ανθρώπινο οργανισμό να προσαρμόζεται στο περιβάλλον και να διατηρείται στη ζωή, δεν υπάρχει κάποιος μηχανισμός που να ελέγχει με αποτελεσματικό τρόπο το ισοζύγιο λίπους στου σώματος. Η απουσία τέτοιου ομοιοστατικού μηχανισμού είναι εύλογη, καθώς ο άνθρωπος σπάνια βρισκόταν αντιμέτωπος με υπέρογκη προσφορά τροφής, ενώ αντίθετα συχνά καλείτο να επιβιώσει σε συνθήκες έλλειψής της. Έτσι, η ικανότητα του ανθρώπου να αποθηκεύει γρήγορα και αποτελεσματικά σωματικό λίπος αποτελούσε βιολογικό του πλεονέκτημα, γεγονός που του επέτρεψε την επιβίωση σε περιόδους στέρησης τροφής. Ωστόσο, στις σύγχρονες ανεπτυγμένες κοινωνίες, που χαρακτηρίζονται από αφθονία τροφής και έναν καθιστικό τρόπο ζωής, το γενετικό υπόβαθρο αυτό συμβάλλει στην εμφάνιση ενός παχύσαρκου φαινότυπου. Έτσι, από την εποχή της στέρησης, όταν κυριαρχούσαν πεποιθήσεις τύπου «είναι αμαρτία να πετιούνται έστω και ψίχουλα ψωμιού», πια έχουμε περάσει στο «όσο λιγότερες θερμίδες, τόσο καλύτερα». Ιδιαίτερη σημασία για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παχυσαρκίας σε παγκόσμιο επίπεδο έχει η προαγωγή των ισορροπημένων διαιτητικών συνηθειών και της σωματικής δραστηριότητας, όχι απλώς ως μεμονωμένες συμπεριφορές, αλλά ως μέρος της συνολικής αναδιάρθρωσης του φυσικού, του κοινωνικού, του οικονομικού και του πολιτισμικού περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο τα άτομα ζουν και δραστηριοποιούνται.
(Χαροκόπειο, 2014)
https://www.youtube.com/watch?v=zrgy0k8jTBY
Μεσογειακή διατροφή
Πολλές έρευνες τα τελευταία χρόνια έχουν αναδείξει τα πολλαπλά οφέλη για τον ανθρώπινο οργανισμό της μεσογειακής διατροφής. Μια νέα μεγάλη ισπανική επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει μια νέα ιδιαίτερα εντυπωσιακή ιδιότητα αυτής της διατροφής. Σύμφωνα με τους ερευνητές η μεσογειακή διατροφή και γενικότερα η συχνή κατανάλωση περισσότερων φρούτων, λαχανικών, ψαριών και οσπρίων, αλλά και λιγότερων επεξεργασμένων κρεάτων και γλυκών, μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης.
Η μελέτη
Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει ότι η υγιεινή διατροφή επηρεάζει θετικά την κατάθλιψη και γενικότερα τις ψυχικές παθήσεις, κάτι που έχουν δείξει και παλαιότερες έρευνες. Μάλιστα, δεν χρειάζεται καν να είναι κάποιος αυστηρός με την (όποια) υγιεινή διατροφή του για να αποκομίσει οφέλη για την ψυχική υγεία του γενικά και ειδικότερα για την κατάθλιψη.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής την Αλμουδένα Σάντσες-Βιγιέγκας του Πανεπιστημίου της Λας Πάλμας στα Μεγάλα Κανάρια, μελέτησαν στοιχεία για πάνω από 15.000 άτομα, που δεν είχαν κατάθλιψη στην αρχή της έρευνας. Μετά από μια δεκαετία, 1.550 από τους συμμετέχοντες είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη ή είχαν πάρει αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Τα ευρήματα
Οι επιστήμονες μελέτησαν την επίπτωση που είχαν στην ψυχική κατάσταση των συμμετεχόντων τρία διαφορετικά ίδη υγιεινής διατροφής, η μεσογειακή, η φυτοφαγική και η εναλλακτική. Η βασική διαπίστωση ήταν ότι και οι τρεις αυτές υγιείς δίαιτες μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης, χωρίς αισθητές διαφορές μεταξύ τους.
Έτσι, όσοι ακολουθούσαν -όχι κατ’ ανάγκη φανατικά- την Μεσογειακή διατροφή, είχαν 25% έως 30% μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης, σε σχέση με όσους δεν έτρωγαν καθόλου «μεσογειακά». Ο βιολογικός μηχανισμός που εξηγεί αυτή την προστατευτική δράση, πιθανώς σχετίζεται με τις αυξημένες βιταμίνες και τα μέταλλα που παίρνει κανείς, όταν τρώει με υγιεινό τρόπο, πράγμα που ωφελεί τον εγκέφαλό του και, κατ’ επέκταση, τον ψυχισμό του. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «BMC Medicine»
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)